متن ماده
موارد ذیل از جمله مواردی محسوب است که عادتاً شخص غایب زنده فرض نمیشود:
۱- وقتی که ده سال تمام از تاریخ آخرین خبری که از حیات غایب رسیده است گذشته و در انقضای مدت مزبور سن غایب از هفتاد و پنج سال گذشته باشد؛
۲- وقتی که یک نفر به عنوانی از عناوین، جزء قشون مسلح بوده و در زمان جنگ مفقود و سه سال تمام از تاریخ انعقاد صلح بگذرد بدون این که خبری از او برسد؛ هر گاه جنگ منتهی به انعقاد صلح نشده باشد مدت مزبور پنج سال از تاریخ ختم جنگ محسوب میشود؛
۳- وقتی که یک نفر حین سفر بحری در کشتی بوده که آن کشتی در آن مسافرت تلف شده است، سه سال تمام از تاریخ تلف شدن کشتی گذشته باشد بدون این که از آن مسافر خبری برسد.
۱- وقتی که ده سال تمام از تاریخ آخرین خبری که از حیات غایب رسیده است گذشته و در انقضای مدت مزبور سن غایب از هفتاد و پنج سال گذشته باشد؛
۲- وقتی که یک نفر به عنوانی از عناوین، جزء قشون مسلح بوده و در زمان جنگ مفقود و سه سال تمام از تاریخ انعقاد صلح بگذرد بدون این که خبری از او برسد؛ هر گاه جنگ منتهی به انعقاد صلح نشده باشد مدت مزبور پنج سال از تاریخ ختم جنگ محسوب میشود؛
۳- وقتی که یک نفر حین سفر بحری در کشتی بوده که آن کشتی در آن مسافرت تلف شده است، سه سال تمام از تاریخ تلف شدن کشتی گذشته باشد بدون این که از آن مسافر خبری برسد.
توضیح کاربردی سعید هاشمخانی
ماده ۱۰۲۰ در یک نگاه
ماده ۱۰۲۰ چند وضعیت زمانی و حادثهای را برای ارزیابی زنده فرض نشدن غایب برمیشمارد؛ اعمال آن نیازمند بررسی دقیق شرایط قانونی است.
⚖️ نکته وکیل
آثار حقوقی غیبت، اداره اموال، موت فرضی و ارث یکسان نیستند و نباید صرف گذشت زمان بهتنهایی مبنای نتیجهگیری قرار گیرد.
گزارش خطا یا اصلاحبازبینی ساختاری: ۱۴۰۵/۰۶/۱۴
تحلیل کاربردی ماده ۱۰۲۰ قانون مدنی
این ماده برخی فرضهای زمانی و حادثهای مرتبط با غایب مفقودالاثر را بیان میکند. استفاده از آن نیازمند تفکیک «اداره اموال غایب» از «صدور حکم موت فرضی» و کنترل مواد مرتبط است.
چه چیزهایی باید اثبات شود؟
- تاریخ آخرین خبر از حیات شخص و سن او در فرض مربوط.
- در فرض نظامی یا سفر دریایی، وقوع و تاریخ واقعهای که قانون مبنا قرار داده است.
- نبود خبر معتبر از حیات در مدت مقرر و رعایت تشریفات قانونی مرتبط.
ریسک استناد ناقص
- گذشت زمان بهتنهایی برای همه آثار حقوقی غیبت کافی نیست.
- اداره ترکه، ارث، امور حسبی و موت فرضی مراحل و آثار متفاوت دارند.
- قانون امور حسبی و سایر مواد مربوط به غایب باید در کنار ماده ۱۰۲۰ کنترل شوند.
پرسش رایج
آیا با تحقق یکی از مدتهای ماده ۱۰۲۰، ارث فوراً تقسیم میشود؟
نتیجه به تشریفات و تصمیم قضایی مربوط به غایب و موت فرضی وابسته است؛ صرف محاسبه مدت جایگزین آن مراحل نیست.
تفکیک متن قانون از توضیح سایتمتن یا خلاصه ماده از توضیح آموزشی سایت جداست. برای استناد قضایی، اداری یا قراردادی، آخرین متن رسمی، اصلاحات، نسخ و مقررات خاص یا مؤخر کنترل شود. روش منابع و بهروزرسانی بانک قوانین ←
درباره متن: متن این ماده در نسخه v45.1 با چند نسخه منتشرشده از قانون مدنی مقابله و خطاهای OCR، نویسه و فاصلهگذاری آن اصلاح شده است. توضیحهای کاربردی جزء متن قانون نیستند. برای استناد قضایی یا اداری، آخرین وضعیت اصلاحات و متن رسمی قانون از منبع رسمی کنترل شود.