فسخ یکی از شیوههای انحلال قرارداد لازم است و تنها در صورت وجود مبنای قانونی یا قراردادی قابل اعمال است. صرف نارضایتی یا زیانبار شدن معامله، حق فسخ ایجاد نمیکند.
پاسخ حقوقی به هر موضوع به اسناد، زمان وقوع، ادله و مقررات قابل اعمال وابسته است. این مطلب تحلیل عمومی است و جایگزین بررسی پرونده مشخص نیست.
فسخ با بطلان و اقاله چه تفاوتی دارد؟
در بطلان، قرارداد از ابتدا اثر حقوقی معتبر ندارد. اقاله توافق دو طرف برای برهم زدن قرارداد است. فسخ اعمال یکجانبه حقی است که قانون یا قرارداد به شخص داده است.
حق فسخ از کجا ایجاد میشود؟
خیارات قانونی، شرط قراردادی یا تخلف از شرط در حدود قانون میتواند منشأ حق فسخ باشد. متن قرارداد و اوضاع وقوع معامله باید دقیق بررسی شود.
فسخ چگونه اعمال میشود؟
فسخ با هر لفظ یا فعلی که بهطور روشن بر آن دلالت کند قابل تحقق است، ولی برای جلوگیری از اختلاف، اعلام قابل اثبات ـ مانند اظهارنامه ـ اهمیت عملی دارد.
آیا مراجعه به دادگاه شرط فسخ است؟
در بسیاری از موارد، دادگاه حق فسخ را ایجاد نمیکند بلکه تحقق و اعمال آن را احراز میکند. با این حال، متن قرارداد یا قانون خاص ممکن است تشریفات ویژهای مقرر کرده باشد.
آثار فسخ چیست؟
فسخ اصولاً قرارداد را برای آینده منحل میکند و طرفین باید عوضین یا آثار قابل بازگشت را مسترد کنند. وضعیت منافع، خسارت، انتقال به ثالث و شروط ضمن عقد ممکن است نیازمند تحلیل جداگانه باشد.
منابع رسمی و مبانی قانونی
- قانون مدنی با اصلاحات و الحاقات بعدیمواد ۲۱۹، ۲۴۶، ۳۹۶ و ۴۴۹ تا ۴۵۱
پیوندها به سامانه ملی قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران ارجاع میدهند. پیش از اتکا، وضعیت اعتبار، اصلاحات و مقررات انتقالی باید در تاریخ استفاده کنترل شود.
تاریخچه بازنگری
تنظیم اولیه، کنترل ساختار حقوقی و افزودن منابع رسمی.